“Inspeksyunin ninyo ang baso ni Bianca bago ang toast!”
Iyon ang sigaw ng kuya kong si Nathan habang tumatakbo siya sa gitnang pasilyo ng simbahan, hawak ang isang galon ng gasolina.
Akala ng lahat nabaliw siya.
Ako mismo, sa unang segundo, iyon din ang inisip ko.
Nasa kalagitnaan ako ng paglalakad papunta sa altar ng isang lumang simbahan sa Tagaytay.
Puting-puti ang gown ko, mahaba ang belo, at nakakapit ang kamay ko sa braso ni Papa.
Tatlong daang bisita ang nakatingin sa akin.
Sa harap, naghihintay si Gabriel, ang lalaking pakakasalan ko, nakangiti sa ilalim ng arko ng puting bulaklak.
Umiiyak si Mama sa unang hilera.
Ang choir ay katatapos lang kumanta.
Bukas na ang libro ng pari.
Lahat ay perpekto.
Hanggang sa sumulpot si Nathan.
“Nathan, ano’ng ginagawa mo?” sigaw ni Papa.
Pero hindi siya tumigil.
Binuhusan niya ng gasolina ang bulaklak sa altar, ang pulang carpet, pati ang mga palamuting may kandila at gintong ribbon.
Kumalat agad ang amoy.
May ninang na napasigaw.
May batang flower girl na napaiyak.
Nabitawan ni Papa ang braso ko.
“Kuya, huwag!” sigaw ko.
Pero nakita ko na ang posporo sa kamay niya.
Isang kiskis.
Isang liyab.
At biglang umakyat ang apoy na parang pader na kulay kahel.
Nagsigawan ang mga tao.
May nagtakbuhan papunta sa pinto.
May natumbang upuan.
May humila sa bata palayo sa usok.
Ang dulo ng belo ko ay nasagi ng apoy, at sinampal-sampal iyon ng pinsan kong si Aira habang umiiyak siya.
Hindi ko alam kung sino ang tutulungan.
Hindi ko alam kung tatakbo ako o sisigaw.
Pagkatapos, sa gitna ng usok, nakita ko si Nathan.
Sinugod niya si Gabriel.
Tinulak niya ito sa sahig, sa harap mismo ng nagliliyab na altar, at pinagsusuntok na parang hindi niya kaharap ang magiging bayaw niya—kundi isang halimaw.
“Papatayin mo siya!” sigaw ni Nathan.
“Papatayin mo si Bianca ngayon!”
Dalawang abay ang humawak sa kanya.
Isang ninong ang sumigaw.
Si Gabriel ay napaupo sa sahig, nanginginig, may abo sa mukha, at may bahagyang paso sa kamay.
Lahat ay tumakbo para tulungan siya.
Si Mama, halos matumba sa iyak, paulit-ulit na sinasabi, “Diyos ko, Nathan, bakit?”
Si Papa naman, sinunggaban si Nathan sa kuwelyo.
“Sinira mo ang kasal ng kapatid mo!” sigaw niya.
“Wala ka nang awa! Wala ka nang hiya!”
Nakatayo ako sa gitna ng lahat, hawak pa rin ang bouquet.
Matagal na akong nanginginig nitong mga nakaraang buwan.
Sabi ni Gabriel, stress lang daw iyon sa wedding preparations.
Sabi niya, normal daw na makalimot ako ng appointments, normal daw na malagas ang buhok ko dahil sa puyat, normal daw na mahilo ako kapag hindi ako nakakakain sa oras.
Pinaniwalaan ko siya.
Mahal ko siya.
O baka gusto ko lang maniwala na mahal niya rin ako.
Dumating ang pulis nang halos kontrolado na ang apoy.
Dalawang officer ang humawak kay Nathan at pinosasan siya.
Kahit inuubo sa usok, pilit pa rin siyang lumalaban.
“Wala akong pakialam kung ikulong ninyo ako!” sigaw niya.
“Pero tingnan ninyo ang baso niya! Yung basong inihanda ni Gabriel para sa toast!”
Biglang tumahimik ang simbahan.
Kahit ang pag-iyak ni Mama ay humina.
“Nilalason niya si Bianca,” sabi ni Nathan, diretso ang tingin kay Mama.
“Hindi anxiety ang nangyayari sa kanya.
Hindi stress.
Nahihilo siya, nanginginig, nalilito, nalalagas ang buhok niya.
Pinalitan niya ang vitamins, skincare, pati mga iniinom niya.
Ngayon ang final dose.”
Napatingin ako kay Gabriel.
Sa unang pagkakataon, hindi siya mukhang sugatan.
Mukha siyang galit.
“Kasinungalingan,” malamig niyang sabi.
“Matagal na niya akong ayaw.
Gagawa siya ng kahit ano para sirain ako.”
Pero lumapit si Tita Lorna, kapatid ni Mama, na mahigit tatlumpung taon nang nurse sa Philippine General Hospital.
Tahimik siyang naglakad papunta sa mesa ng reception sa gilid ng simbahan kung saan nakahanda ang mga baso para sa toast.
Kinuha niya ang basong may maliit na pearl charm—ang baso ko.
Inamoy niya.
Namuti ang mukha niya.
“Hindi ito alak lang,” bulong niya.
“May kakaibang amoy.
Parang metal.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
Si Nathan, kahit nakaposas, pilit na inilabas ang cellphone niya mula sa bulsa bago ito maagaw ng pulis.
“May screenshots ako!” sigaw niya.
“Resibo mula sa isang private pharmacy sa BGC.
Messages ni Gabriel sa isang chemist.
At may insurance policy sa pangalan ni Bianca—₱60 million.
Pirma niya ang nakalagay, pero hindi kanya ang pirma!”
Nagsimulang magbulungan ang mga tao.
Si Mama napaupo sa upuan, parang nawalan ng lakas.
“May notebook pa siya,” dagdag ni Nathan, umiiyak na sa galit.
“Sinusulat niya ang symptoms ni Bianca.
Parang experiment.
Pati ngayong umaga, may nilagay siya sa mango shake niya.”
Mango shake.
Naalala ko.
Bago ako magpa-makeup, pinilit ako ni Gabriel uminom.
“Para may energy ka, love,” sabi niya noon, hinahaplos ang buhok ko.
Biglang umikot ang paningin ko.
Isang hakbang ang atras ko.
At doon, biglang tumayo si Gabriel.
Itinulak niya ang abay na umaalalay sa kanya, kinuha ang pandekorasyong kutsilyo sa mesa ng cake, at tumakbo papunta sa akin.
Bago ako nakasigaw, ramdam ko na ang braso niyang amoy sunog sa leeg ko.
Ramdam ko na ang malamig na talim sa balat ko.
At sa sandaling iyon, naintindihan ko.
Hindi sinira ng kuya ko ang kasal ko.
Sinira niya ang libing ko na nakasuot ng wedding gown.
At hindi ko alam kung may makakaligtas pa sa susunod na mangyayari…
PARTE2
“Lumapit kayo, at hihiwain ko siya.”
Iyon ang unang sinabi ni Gabriel habang nakadikit ang talim sa leeg ko.
Hindi siya sumisigaw.
Mas nakakatakot iyon.
Kalmado siya, parang matagal na niyang pinaghandaan ang sandaling ito.
Ang simbahan na kanina ay puno ng bulaklak, luha, at palakpakan, ngayon ay puno ng usok, abo, at takot.
“Nathan!” sigaw ni Mama, nanginginig.
“Sabihin mong hindi totoo…”
“Ma,” humikbi si Nathan habang hawak ng pulis, “kung hindi ako dumating, patay na si Bianca bago matapos ang reception.”
Mas diniinan ni Gabriel ang hawak sa akin.
“Tumahimik ka,” sabi niya kay Nathan.
“Lagi kang bida.
Lagi kang tagapagligtas.
Pero wala kang ebidensya.”
“Meron,” mahinang sabi ni Tita Lorna.
Lahat napatingin sa kanya.
Hawak niya ang baso ko gamit ang panyo.
Sa kabilang kamay, hawak niya ang maliit na vial na nakuha niya sa ilalim ng mesa ng toast, nakatago sa likod ng flower arrangement.
“Bakit may ganito rito?” tanong niya.
Nanigas ang panga ni Gabriel.
Doon ko unang nakita ang takot sa mukha niya.
Hindi dahil nahuli siya.
Kundi dahil may bagay na hindi niya nakontrol.
“Gabriel,” sabi ko, pilit kinakalma ang boses ko kahit halos hindi ako makahinga.
“Kung wala kang ginawang masama, bitawan mo ako.”
Tumawa siya nang mahina.
“Alam mo ba kung gaano kahirap kang mahalin, Bianca?” bulong niya sa tenga ko.
“Lahat kailangan ipaliwanag.
Lahat kailangan malinis.
Lahat kailangan ayon sa pamilya mo.”
Nanlabo ang paningin ko sa luha.
“Ano’ng ginawa ko sa’yo?”
“Wala,” sagot niya.
“Iyon nga ang problema.
Wala kang ginawa.
Ipinanganak kang may maayos na pamilya, negosyo, lupa, pangalan.
Ako? Kinailangan kong ngumiti sa lahat ng tao para lang tanggapin ako.”
Narinig ko ang paghikbi ni Mama.
Si Papa, na kanina ay galit kay Nathan, ngayon ay parang estatwa.
Nanginginig ang mga kamay niya.
Unti-unti niyang naintindihan na ang anak na pinagalitan niya ang siya palang nagligtas sa akin.
“Anak,” sabi ni Papa kay Gabriel, pilit malumanay, “bitawan mo si Bianca.
Pag-uusapan natin ito.”
“Anak?” Biglang tumawa si Gabriel.
“Ngayon mo ako tatawaging anak? Ilang beses mo akong pinahiya? Ilang beses mong sinabi na ‘simple employee lang’ ang pamilya ko?”
“Hindi sapat iyon para patayin mo ang kapatid ko!” sigaw ni Nathan.
Nagpumiglas siya sa pulis, pero hinawakan siya nang mas mahigpit.
Sa likod namin, may ilang bisita na palihim nang lumalabas.
Naririnig ko ang sirena sa labas.
May dumating na ambulansya.
May isa pang patrol car.
Pero si Gabriel, mas lalong naging desperado.
“Paatrasin ninyo sila,” utos niya.
“Lahat.
Pulis, pamilya, lahat.”
Doon ako tumingin kay Nathan.
Mula pagkabata, lagi kaming nag-aaway.
Siya ang kuya na mahigpit, ako ang bunso na palaging nagrereklamo.
Noong naging kami ni Gabriel, siya lang ang hindi natuwa.
Akala ko selos lang.
Akala ko ayaw lang niyang may ibang lalaking mag-alaga sa akin.
Hindi ko alam na habang lahat kami abala sa kasal, siya pala ang sumusunod sa resibo, naghahanap ng CCTV, nagbabasa ng medical articles, at palihim na nagpapa-test ng mga iniinom ko.
Tumingin siya sa akin.
At kahit duguan ang ilong niya, kahit nakaposas, nakita ko sa mata niya ang isang pakiusap.
Huwag kang matakot.
Biglang bumalik sa isip ko ang lahat.
Ang lotion na biglang pinalitan ni Gabriel dahil “mas bagay sa skin ko.”
Ang vitamins na siya lang ang bumibili.
Ang herbal tea na lagi niyang ipinapainom kapag gabi.
Ang mga araw na nalilito ako, at sasabihin niyang, “Nakalimutan mo na naman? Buti na lang nandito ako.”
Hindi pala siya nag-aalaga.
Hinahanda niya akong mawala.
“Gabriel,” sabi ko nang dahan-dahan, “kung pera ang gusto mo, kunin mo na.
Huwag mo lang saktan ang pamilya ko.”
“Pera?” bulong niya.
“Hindi lang pera, Bianca.
Kailangan kong maging biyudo.
Mas malinis iyon.
Mas kaawa-awa ako.
Mas madaling kunin ang lahat.”
Nanlamig ang dugo ko.
Hindi lang insurance.
May mana.
May shares sa family business.
May lupa sa Batangas na nakapangalan sa akin mula kay Lola.
Lahat ng iyon, kung kasal kami at namatay ako, maaari niyang habulin.
“Hayop ka,” bulong ni Papa.
Doon biglang kumilos si Tita Lorna.
Hindi niya sinugod si Gabriel.
Hindi siya sumigaw.
Tahimik lang niyang inangat ang baso at vial para makita ng pulis.
“Officer, chain of custody.
I-seal ninyo ito ngayon,” sabi niya, boses nurse na sanay sa emergency.
“At kailangan dalhin si Bianca sa ospital.
Kung tama ang hinala ko, matagal na siyang may exposure.”
“Walang aalis!” sigaw ni Gabriel.
Sa sigaw niyang iyon, bahagya niyang inalis ang talim sa leeg ko.
Isang segundo lang.
Pero sapat na iyon kay Nathan.
Ibinangga niya ang sarili niya sa pulis na humahawak sa kanya.
Hindi para tumakas, kundi para matumba ang officer at makalapit nang ilang hakbang.
Kasabay noon, hinagis ni Aira ang bouquet stand sa direksyon ni Gabriel.
Napatigil siya.
Ginamit ko ang natitirang lakas ko.
Tinapakan ko ang paa niya gamit ang takong ko.
Malakas.
Napamura siya.
Lumuwag ang braso niya.
Yumuko ako at kumawala.
Sa parehong sandali, sumugod si Papa.
Si Gabriel ay bumagsak sa sahig, ngunit sinubukan pa ring abutin ang kutsilyo.
Naunahan siya ng pulis.
Tatlong lalaki ang dumagan sa kanya.
Sa wakas, naposasan siya.
At doon lang ako tuluyang bumagsak.
Hindi ko na maalala kung sino ang sumalo sa akin.
Ang huling narinig ko ay si Nathan.
“Bianca! Gising! Please, Bunso, gising!”
Pagmulat ko, nasa ospital na ako sa Manila.
Puting kisame.
Amoy alcohol.
May IV sa kamay ko.
Sa tabi ko, nakaupo si Mama, namamaga ang mata.
Si Papa ay nakatayo sa may bintana, nakatalikod, umiiyak nang tahimik.
Si Nathan naman, may benda sa noo at may pasa sa pisngi, nakaupo sa paanan ng kama.
Pagkakita niyang gising ako, napahawak siya sa mukha.
“Salamat sa Diyos,” sabi niya.
Hindi ko mapigilan ang luha.
“Kuya…”
Tumayo siya agad, pero hindi lumapit, parang natatakot siyang masaktan ako.
“Ako ang dapat humingi ng tawad,” sabi niya.
“Hindi ko sinabi agad kasi alam kong hindi ka maniniwala.
Sinubukan kong kausapin si Papa.
Sinubukan kong kausapin si Mama.
Akala nila galit lang ako kay Gabriel.”
Napatingin ako kina Mama at Papa.
Si Mama ay umiyak lalo.
“Patawarin mo kami,” sabi niya.
“Pinili naming maniwala sa itsura ng tahimik na lalaki kaysa sa takot ng sarili naming anak.”
Si Papa naman, lumapit kay Nathan.
Matagal siyang tumingin sa kanya bago nagsalita.
“Anak,” basag ang boses niya, “tinawag kitang baliw.
Sinaktan kita sa harap ng lahat.
Pero ikaw ang nagligtas sa kapatid mo.”
Yumuko si Nathan.
“Kung kailangan kong masira sa mata ng lahat para mabuhay si Bianca, uulitin ko.”
Doon ako tuluyang umiyak.
Lumabas sa imbestigasyon ang lahat.
Ang pirma sa insurance policy ay pineke.
Ang chemist na kausap ni Gabriel ay dati niyang kaklase at tumanggap ng malaking bayad.
Sa notebook na nakita ni Nathan sa condo ni Gabriel, nakasulat ang dates, symptoms, dosage, at reactions ko.
Parang hindi ako tao.
Parang proyekto.
May CCTV rin mula sa bridal suite noong umagang iyon: si Gabriel, palihim na naglalagay ng likido sa mango shake ko habang abala ang makeup artist sa labas.
Ang baso sa simbahan ay nagpositibo sa lason.
Ang katawan ko, sabi ng doktor, ay matagal nang nilalabanan ang unti-unting pagkalason.
Kaya pala nanginginig ako.
Kaya pala mabilis akong malito.
Kaya pala umiiyak ako minsan nang walang dahilan.
Hindi ako mahina.
Hindi ako baliw.
May taong mahal ko na dahan-dahan akong pinapatay.
Si Gabriel ay kinasuhan ng attempted murder, falsification, insurance fraud, at iba pang kaso.
Ang chemist ay nahuli rin.
Ang private pharmacy ay isinara habang iniimbestigahan.
Pero ang pinakamahirap ay hindi ang kaso.
Ang pinakamahirap ay tanggapin na muntik na akong mamatay habang lahat kami nakangiti para sa wedding photos.
Makalipas ang ilang linggo, umuwi ako sa bahay ng mga magulang ko sa Quezon City.
Wala na ang gown.
Wala na ang singsing.
Wala na ang mga bulaklak.
Pero nandoon si Nathan, naghihintay sa sala, may dala-dalang manggang hilaw at bagoong—paborito ko noong bata kami.
“Peace offering,” sabi niya.
Napatawa ako kahit umiiyak.
“Sinunog mo ang kasal ko.”
“Sinagip ko ang buhay mo,” sagot niya.
“Tama ka,” sabi ko.
At sa unang pagkakataon mula nang mangyari ang lahat, niyakap ko siya nang mahigpit.
Hindi naging madali ang paggaling.
May gabi na nagigising ako sa amoy ng usok kahit wala namang apoy.
May umagang hindi ko kayang uminom ng juice kahit sarili kong kamay ang naghanda.
May araw na galit ako sa mundo, sa sarili ko, sa pamilya ko, sa lahat ng hindi nakakita ng panganib.
Pero unti-unti, natutunan kong hindi kahihiyan ang mabuhay pagkatapos malinlang.
Hindi kahinaan ang magsimula muli.
At hindi lahat ng sumisira sa isang magandang araw ay kaaway mo.
Minsan, ang taong mukhang gumagawa ng eskandalo ang tanging taong may lakas ng loob na pigilan ang mas malaking trahedya.
Isang taon matapos ang araw na iyon, bumalik kami sa parehong simbahan.
Walang kasal.
Walang altar na puno ng bulaklak.
Walang tatlong daang bisita.
Ako, si Mama, si Papa, si Nathan, at si Tita Lorna lang.
Nagpasalamat kami.
Hindi dahil perpekto na ang pamilya namin.
Kundi dahil nabigyan kami ng pagkakataong ayusin ang nasira habang buhay pa ang dapat mahalin.
At kung may isang bagay akong gustong iwan sa sinumang makakabasa nito, ito iyon:
Kapag ang katawan mo, puso mo, o isip mo ay paulit-ulit nang nagbababala, pakinggan mo.
Kapag may taong tunay na nagmamalasakit sa’yo, hindi ka niya papatahimikin—ipaglalaban ka niya, kahit siya pa ang magmukhang masama sa mata ng lahat.
