“Ikaw nga pala.”
Gusto ko lang makita nang malapitan yung babaeng kayang maghintay ng pitong taon.”
“Tama na.”
“Yung airport proposal, yung ceremony muna, yung annulment later.
Ang sweet, di ba? Parang teleserye.”
“Panalo pala ang tawag sa lalaking kailangan pang mandaya para mapakasalan ka?”
Pag-usapan natin nang maayos.”
“Huwag mong gawing komplikado.
Alam mong ikaw pa rin ang gusto ko.”
May kirot sa tunog ng tawa niya.
“Simon, sabihin mo nga sa kanya kung bakit kailangan mo siyang pabalikin ngayon.”
“Mikaela.”
“Hindi ba dapat alam niya?”
Siya ang director doon.
Kaya kailangan niyang maniwala na mahal ko pa siya.”
“Na mahal mo ako habang ginagamit mo ang pangalan ko sa negosyo mo?”
“Hindi ko iyon ibibigay sa lalaking ginawang pustahan ang buhay ko.”
“Sino si Dizon?”
Bahagi 3
Hindi agad nakapagsalita si Simon.
Sa unang pagkakataon mula nang makita ko siya sa airport, nawala ang yabang sa mukha niya.
Para siyang batang biglang naagawan ng laruan na akala niya sa kanya pa rin.
“Papakasalan?” mabagal niyang ulit.
“Daniella, anong sinasabi mo?”
“Malinaw iyon,” sagot ni Lara bago pa ako makapagsalita.
“Hindi ikaw.
Tapos ang usapan.”
Humakbang ako papunta sa private room, pero hinawakan ni Simon ang pulso ko.
Hindi malakas, pero sapat para maramdaman kong gusto niya pa rin akong kontrolin.
Agad kong binawi ang kamay ko.
“Huwag mo na akong hawakan.”
May ilang segundo kaming nagtitigan.
Nakita kong pilit niyang pinapakalma ang sarili niya dahil maraming tao sa paligid.
Ganoon siya noon pa.
Hindi takot makasakit, pero takot mapahiya.
“Dani, nagugulat ka lang,” bulong niya.
“Hindi mo naiintindihan ang sitwasyon.”
“Hindi ko naiintindihan?” Napangiti ako, pero nanginginig ang boses ko.
“Ikaw ang nagpaalis sa akin.
Ikaw ang nagpakasal sa iba.
Ikaw ang nagsabing hintayin ko ang annulment mo.
Ikaw ang gumamit sa posisyon ko para sa negosyo mo.
Alin doon ang hindi ko naintindihan?”
Namula ang leeg niya.
Si Mikaela ay tahimik lang sa tabi.
Hawak pa rin niya ang phone niya, pero ngayon hindi na siya mukhang nananalo.
Mukha siyang pagod.
Mukha siyang taong napagod ding magsuot ng korona na gawa sa tinik.
“Hindi kita ginamit,” sabi ni Simon.
“Nagkataon lang na may opportunity.
Chua Group needs a partner in Europe.
Kung ikaw ang tutulong, pareho tayong aangat.”
“Hindi tayo pareho,” sabi ko.
“Ako, pinaghirapan ko.
Ikaw, gustong dumaan sa likod ng pangalan ko.”
Tumikhim ang manager.
Halatang gusto niyang ayusin ang gulo nang hindi nakakahiya.
“Ma’am Reyes, sir, baka po gusto ninyong pumasok muna sa private room?”
Hindi ako ang sumagot.
Si Mikaela ang biglang nagsalita.
“Pumasok tayo.
Mas marami pa akong ipapakita sa kanya.”
“Mikaela!” singhal ni Simon.
Doon ko nakita ang takot sa mata niya.
Hindi galit.
Takot.
At sa takot na iyon, mas marami akong naintindihan kaysa sa lahat ng paliwanag niya sa airport.
Pumasok kami sa private room.
Si Lara ang unang sumara ng pinto.
Umupo ako sa gitna ng mahabang mesa, pero hindi ko ginalaw ang menu.
Wala na akong gana kumain.
Si Mikaela naman ay umupo sa kabilang dulo.
Si Simon ay nanatiling nakatayo, paikot-ikot ang tingin sa aming dalawa na para bang dalawang apoy ang sinusubukan niyang apulahin.
“Wala kang karapatang magsalita,” sabi niya kay Mikaela.
“Kasama ka rito.”
“Oo,” sagot niya.
“Kasama ako.
Kaya nga magsasalita ako.”
Tumigil ang lahat.
Huminga nang malalim si Mikaela, saka inilapag ang phone niya sa mesa.
Binuksan niya ang isang folder ng screenshoTS. Hindi niya ito iniabot sa akin agad.
Pinakatitigan niya muna, na parang ngayon lang niya binabasang mabuti ang sariling kahihiyan.
“Akala ko noon, romantic,” mahina niyang simula.
“Kabataan pa kami ni Simon.
Palagi niyang sinasabing ako ang hindi niya kayang pakawalan, pero ikaw ang mabuting babae na hindi niya kayang saktan.
Noong natalo siya sa pustahan, ginawa naming biro ang kasal.”
Napahigpit ang hawak ko sa baso.
“Pero habang tumatagal,” patuloy niya, “na-realize kong hindi ako pinakasalan dahil mahal niya ako.
Pinakasalan niya ako dahil kailangan niya ang pera ng pamilya ko.
At ikaw naman, hindi ka niya binitawan dahil kailangan niya ng malinis na pangalan at koneksyon sa kumpanya.”
“Tumigil ka,” sabi ni Simon.
Hindi siya tumigil.
Ipinakita niya ang isa pang screenshot.
Usapan nila iyon tatlong taon na ang nakalipas.
Doon, sinabi ni Simon na hindi niya maaaring hayaan akong umuwi dahil baka guluhin ko ang kasal nila.
May isa pang linya na parang kutsilyong dumikit sa balat ko.
“Kapag napagod siya sa Europe, babalik din yan sa akin.
Daniella is soft.
She forgives when she loves.”
Hindi ko namalayang napapikit ako.
Hindi na iyon simpleng pagtataksil.
Hindi na iyon kabiguan lang ng relasyon.
Kilalang-kilala niya ang lambot ko, kaya ginawa niya iyong tali sa leeg ko.
Naramdaman ko ang kamay ni Lara sa balikat ko.
“Dani,” bulong niya.
“Huminga ka.”
Huminga ako.
Mabagal.
Mabigat.
Masakit.
Pero nang imulat ko ang mga mata ko, hindi na ako umiiyak.
Si Simon ang unang nakapansin.
“Dani, please,” sabi niya, mas mababa na ang boses.
“Hindi ko alam na ise-save niya lahat yan.
Galit lang siya ngayon.
Huwag kang maniwala sa kanya.”
“Hindi ko kailangan maniwala sa kanya,” sabi ko.
“Narinig ko mismo ang boses mo tatlong taon na ang nakalipas.”
Napaatras siya.
“Anong sinasabi mo?”
“Umuwi ako noon,” sagot ko.
“May lagnat ako.
Tatlong araw akong walang tulog.
Tumawag ako sa’yo ng labimpitong beses, pero hindi ka sumagot.
Pumunta ako sa bahay mo.
Narinig ko lahat.”
Kumawala ang kulay sa mukha niya.
“Dani…”
“Narinig ko kung paano mo sinabi sa mga kaibigan mo na pinadala mo ako sa Europe para hindi ako manggulo.
Narinig ko kung paano mo sinabi na maghihintay naman ako.”
Tahimik ang buong kwarto.
Kahit si Mikaela ay hindi makatingin sa akin.
“Pagkatapos noon,” sabi ko, “bumagsak ako sa labas ng bahay mo.
Isang delivery rider ang nagdala sa akin sa ospital.
Hindi ikaw.
Hindi ang lalaking mahal ko.
Isang estranghero.”
Tila may gustong sabihin si Simon, pero walang lumabas sa bibig niya.
At doon ko naramdaman ang kakaibang sakit.
Sa loob ng maraming taon, inisip ko kung ano ang sasabihin niya kapag nalaman niyang alam ko na.
Inisip ko kung luluhod ba siya, iiyak, hihingi ng tawad, aamin na nagkamali.
Pero ang katahimikan niya ay sagot na.
Hindi siya nagsisi dahil nasaktan ako.
Natakot lang siya dahil nahuli siya.
Tumayo ako.
“Lara, paki-send sa akin lahat ng screenshots na kinuha mo kanina.”
Umangat ang kilay ni Simon.
“Anong gagawin mo?”
“Poprotektahan ko ang sarili ko.”
“Daniella, huwag mong gawing legal issue ito,” mabilis niyang sabi.
“Masisira ang Chua Group.
Maraming madadamay.”
“Mabuti,” sagot ko.
“Para minsan naman, hindi lang ako ang madamay sa desisyon mo.”
Nag-vibrate ang phone ko sa mesa.
Lucas.
Tiningnan ko ang pangalan niya sa screen, at saglit na lumambot ang dibdib ko.
Sa dami ng gulong nangyayari, iyon ang unang bagay na nagpaalala sa akin na hindi na ako nag-iisa.
Sinagot ko ang tawag.
“Hi, mahal,” sabi niya mula sa kabilang linya.
Pagod ang boses niya, pero mainit.
“Kakagising ko lang.
Kumusta ang menu tasting? Okay ba kayo ni Lara?”
Hindi ako agad nakasagot.
Napansin niya iyon.
“Dani? Anong nangyari?”
Tumingin ako kay Simon, na nakatitig sa phone ko na parang hindi niya matanggap na may ibang lalaking tumatawag sa akin ng ganoon.
“May nangyari,” sabi ko.
“Pero kaya ko.
Pag-uwi mo, may kailangan akong sabihin sa’yo nang buo.”
“Sabihin mo ngayon kung kailangan,” sagot ni Lucas agad.
“Hindi kailangan hintayin ang flight ko kung mabigat.”
Napakagat ako sa labi.
Ganoon si Lucas.
Hindi siya nang-aagaw ng desisyon.
Hindi niya ako itinutulak.
Binibigyan niya ako ng espasyo, pero hindi niya ako iniiwan sa dilim.
“Later,” sabi ko.
“Tatapusin ko muna ito.”
“Okay.
I’m here.
Kahit malayo.”
Ibinaba ko ang tawag.
Nakita ko ang panga ni Simon na humigpit.
“Mahal?” mapait niyang tanong.
“Ganoon na kayo kalalim?”
“Mas malalim kaysa sa anumang naiwan sa atin,” sagot ko.
Natahimik siya.
Pagkatapos ng ilang segundo, bigla siyang lumuhod sa harap ko.
Doon mismo, sa private room ng restaurant.
Hindi tulad sa airport na mayabang at sigurado.
Ngayon, nanginginig na ang boses niya.
“Dani, nagkamali ako.
Sige na.
Huwag mo akong iwan sa ganito.
Kaya kong ayusin.
Kaya kong hiwalayan si Mikaela.
Ngayon din.
Kahit anong gusto mo, gagawin ko.”
Napatingin ako kay Mikaela.
Hindi siya umiyak.
Hindi siya sumigaw.
Nakangiti siya, pero basag na basag ang mukha niya.
“Ngayon din?” tanong niya kay Simon.
“Seven years mong ginamit ang pangalan ko.
Seven years mong ginamit ang pera ng pamilya ko.
Tapos dahil may iba na si Daniella, kaya mo na akong itapon ngayon din?”
Hindi sumagot si Simon.
Doon ko nakita nang malinaw kung gaano kaliit ang mundo niya.
Lahat kami ay bagay lang sa kanya.
Ako, si Mikaela, ang kumpanya, ang kasal, ang pangako.
Lahat pwedeng galawin kung saan siya makikinabang.
Kinuha ko ang bag ko.
“Wala ka nang kailangang ayusin sa akin,” sabi ko.
Lumabas kami ni Lara sa private room.
Hindi na kami nag-menu tasting.
Hindi na ako lumingon kahit narinig kong tinatawag ni Simon ang pangalan ko.
Sa kotse, doon lang bumigay ang tuhod ko.
Hindi ako humagulgol.
Wala nang dramatikong iyak.
Tahimik lang akong napaupo, hawak ang phone, habang dahan-dahang tumutulo ang luha.
“Masakit pa rin,” bulong ko.
“Alam ko,” sabi ni Lara.
“Akala ko tapos na.”
“Hindi ibig sabihin na malakas ka, hindi ka na masasaktan.”
Sinandal ko ang ulo ko sa bintana.
Sa gabing iyon, hindi ako umuwi agad sa condo.
Dumiretso kami sa bahay ni Lara.
Pinainom niya ako ng mainit na tsaa, pinahiram ng pajama, at umupo lang sa tabi ko habang isa-isa kong kinopya ang screenshots na ipinadala ni Mikaela.
May mga mensahe roon na tungkol sa pag-ayos ng assignment ko.
May pangalan ng dating HR manager.
May petsa.
May usapan tungkol sa pag-iwas sa “issue” kapag nalaman kong ikakasal na si Simon.
Hindi iyon sapat para burahin ang limang taon ng buhay ko.
Pero sapat iyon para hindi na ako patahimikin.
Kinabukasan, nagpadala ako ng email sa ethics committee ng kumpanya.
Hindi ako nagmakaawa.
Hindi ako nagdrama.
Inilatag ko ang mga petsa, pangalan, screenshots, at epekto sa aking career assignment noon.
Sa dulo, isang linya lang ang isinulat ko.
“I am submitting this not to recover the years I lost, but to make sure no one else is moved, used, or silenced this way again.”
Pagkatapos kong i-send, pumikit ako.
Maliit na desisyon lang iyon.
Pero sa unang pagkakataon, hindi ako umalis para umiwas.
Tumayo ako para sa sarili ko.
Pagsapit ng gabi, nakabalik ako sa condo.
Pagod ang katawan ko, pero mas malinaw ang isip ko.
Kakapasok ko pa lang nang tumunog ang doorbell.
Akala ko delivery.
Pero nang buksan ko ang pinto, nakita ko si Simon, ang nanay niyang si Mrs. Chua, at dalawang kahong may pulang ribbon—mga kahong pang-pamamanhikan na may nakadikit na pangalan ko at pangalan niya.
At sa sandaling iyon, alam kong hindi pa tapos ang kapal ng mukha niya.
Bahagi 4
Nakatayo si Simon sa harap ng pinto ko na parang siya pa ang may karapatang pumasok.
Sa tabi niya, hawak ng nanay niyang si Mrs. Chua ang maliit na kahon na may pulang ribbon.
Sa likuran nila, may dalawang helper na bitbit ang mas malaking kahon.
May prutas, alak, mamahaling ham, at kung anu-ano pang bagay na para bang sapat iyon para takpan ang pitong taon ng kasinungalingan.
“Daniella,” sabi ni Mrs. Chua, malamig ang ngiti.
“Pagod ka siguro sa biyahe.
Pero dapat pag-usapan na natin ito habang maaga pa.”
Hindi ko binuksan nang todo ang pinto.
“Anong ginagawa ninyo rito?”
Sumingit si Simon.
“Nag-usap kami ni Mama.
Hindi tama na sa restaurant pa tayo nagkaayos.
Dinala ko siya para pormal.”
“Pormal?” ulit ko.
Tumango ang nanay niya.
“Alam kong may tampuhan kayo.
Pero matagal na kayong magkasintahan.
Hindi maganda sa babae ang paiba-iba ng groom lalo na kung nakapaghanda na ng kasal.”
Napatingin ako sa mga kahon.
Doon ko naramdaman na hindi lang pala si Simon ang problema.
Buong paligid niya ay sanay na sanay gawing maliit ang sakit ng ibang tao basta hindi sila ang naaabala.
“Mrs. Chua,” sabi ko nang mahinahon, “hindi tampuhan ang tawag sa ginawa ng anak ninyo.”
Bumigat ang mukha niya.
“Alam ko ang tungkol kay Mikaela.
Pero kasunduan lang iyon ng mga pamilya.
Hindi naman ibig sabihin noon na wala ka nang lugar.”
Napangiti ako sa sobrang disbelief.
“Lugar?” tanong ko.
“Ano ako, ekstrang upuan sa dining table ninyo?”
“Dani,” singit ni Simon, “huwag kang bastos kay Mama.”
Doon ako tumawa nang mahina.
Hindi ko pinili ang tawang iyon.
Lumabas lang.
Dahil sa dami ng sinabi niya, iyon pa talaga ang inalala niya—ang tono ko, hindi ang ginawa niya.
Binuksan ko nang kaunti ang pinto, pero hindi para papasukin sila.
“Makinig kayo nang mabuti.
Wala akong pakakasalan na Simon Chua.
Hindi ngayon.
Hindi after two years.
Hindi kahit kailan.”
Napakurap si Mrs. Chua.
Para bang ngayon lang niya naisip na puwede akong tumanggi nang diretso.
“Anak,” sabi niya, mas mahigpit na ang boses, “huwag kang padalos-dalos.
Alam naming nasa magandang posisyon ka ngayon sa Europe branch.
Pero hindi habang-buhay ang ganyan.
Mas mabuti pa rin ang may pamilyang matatakbuhan.”
“May pamilya ako,” sagot ko.
“At hindi ko kailangan tumakbo sa mga taong sila mismo ang nagtulak sa akin palayo.”
Nawala ang ngiti niya.
Si Simon naman ay humakbang palapit.
“Dani, hindi mo naiintindihan.
May board review ang Chua Group next week.
Kapag nalaman nilang may scandal, mawawala ang chance namin sa Europe expansion.
Pwede nating ayusin ito privately.”
“At doon talaga tayo napunta,” sabi ko.
“Hindi sa sorry.
Hindi sa sakit na binigay mo.
Kundi sa board review.”
“Hindi iyon ang ibig kong sabihin.”
“Iyon ang ibig mong sabihin simula pa lang.”
Tumahimik siya.
Sa likod niya, biglang may dumating na elevator.
Bumukas ang pinto.
Lumabas si Lara, hawak ang tote bag ko na naiwan ko sa bahay niya.
Kasama niya si Mikaela.
Natigilan si Simon na para bang nakakita siya ng multo.
“Mikaela?” singhal niya.
“Bakit ka nandito?”
Si Mikaela ay hindi na naka-cream dress.
Simple blouse na lang at jeans, walang make-up, pero mas matatag ang tindig niya kaysa noong nasa restaurant kami.
“Tinawagan ko siya,” sabi ni Lara.
“Akala ko kasi kailangan ni Dani ng saksi kung sakaling subukan mo na namang baligtarin ang kwento.”
Tumingin si Mikaela sa akin.
“May karapatan ba akong magsalita?”
Hindi ko siya pinatawad.
Hindi ganoon kadali iyon.
Pero hindi rin ako bulag sa katotohanang ginamit din siya ni Simon.
Tumango ako.
Huminga siya nang malalim.
“Simon, tapos na.”
Namula ang mukha niya.
“Huwag kang makisali.”
“Ako ang asawa mo sa papel,” sagot niya.
“Ginamit mo ang pamilya ko, ginamit mo si Daniella, at ginagamit mo pa rin kami pareho.
So yes, makikisali ako.”
Napatingin si Mrs. Chua sa kanya.
“Mikaela, huwag kang gumawa ng eksena.”
“Eksena?” Nanginginig ang boses ni Mikaela, pero hindi siya umatras.
“Tita, pitong taon akong naging parte ng kasinungalingan ninyong lahat.
Sabi ninyo, normal lang iyon.
Sabi ninyo, business decision.
Pero hindi normal ang manakit ng tao para lang mapanatili ang pangalan ninyo.”
Tahimik ang hallway.
May ilang kapitbahay na sumilip, pero wala na akong pakialam.
Noon, takot na takot akong mapag-usapan.
Takot akong masabing kawawa.
Takot akong amining iniwan ako, niloko ako, ginamit ako.
Pero ngayon, mas nakakatakot ang manatiling tahimik.
Kinuha ko ang phone ko at binuksan ang email thread mula sa ethics committee.
May auto-reply na natanggap ko kanina, at may sumunod nang mensahe mula sa regional compliance officer.
Humihingi sila ng full statement at mga supporting document.
May initial review na raw dahil lumitaw sa records ang irregular approval sa overseas assignment ko noon.
Ipinakita ko iyon kay Simon.
Namuti ang labi niya.
“Sinend mo talaga?”
“Oo.”
“Daniella, sisirain mo ako.”
“Mali,” sabi ko.
“Inilalabas ko lang ang ginawa mo.
Kung masisira ka, dahil iyon sa sarili mong gawa.”
Bigla siyang lumuhod.
Hindi na iyon gaya sa airport.
Wala nang singsing.
Wala nang confident smile.
Wala nang crowd na inaasahan niyang kakampi sa kanya.
Ngayon, lumuhod siya sa hallway ng condo ko dahil wala na siyang ibang hawakan.
“Please,” sabi niya.
“Mahal kita.
Totoo iyon.
Nagkamali ako, pero mahal kita.”
Matagal kong tiningnan ang lalaking iyon.
Minsan, isang tawag lang niya, kaya kong kalimutan ang pagod ko.
Isang pangakong “pagbalik mo, ikakasal tayo,” sapat na para lumaban ako sa lungkot sa ibang bansa.
Isang sorry lang niya noon, baka bumalik ako.
Pero hindi na ako ang babaeng iyon.
“Hindi mo ako mahal,” sabi ko.
“Gusto mo lang ang babaeng kaya mong iwan at balikan.
Gusto mo lang ang taong hindi ka sisingilin sa ginawa mo.”
Umiling siya.
“Hindi.
Dani, please.
Bigyan mo ako ng chance.”
“Binigyan kita ng limang taon.”
Napaangat ang tingin niya.
“Limang taon,” ulit ko.
“Hindi para maging perpekto ka.
Kundi para maging tapat ka.
Pero ginamit mo ang bawat araw para siguraduhin na ako ang huling makakaalam.”
Walang nakasagot.
Si Mrs. Chua ang unang bumawi.
“Kahit ano pa ang sabihin mo, hindi magandang tingnan na ikakasal ka agad sa iba.
Iisipin ng tao—”
“Hayaan ninyo silang mag-isip,” putol ko.
“Pagod na akong mabuhay para lang magmukhang maayos sa mata ng ibang tao.”
Kinuha ni Lara ang mga kahon mula sa helper at inilapag sa tabi ni Simon.
“Ibalik ninyo ito,” sabi niya.
“Hindi tumatanggap si Dani ng pa-consuelo prize.”
Mikaela naman ay humarap kay Simon at dahan-dahang hinubad ang wedding ring niya.
Inilagay niya iyon sa ibabaw ng pulang kahon.
“Kakausapin ko ang abogado ko,” sabi niya.
“Hindi na ako sasama sa kahit anong kasinungalingan mo.
At kung kailangan ng compliance officer ng statement, magsasalita ako.”
“Mikaela, pag-isipan mo,” sabi ni Mrs. Chua.
“Pamilya natin ang nakataya.”
“Hindi,” sagot ni Mikaela.
“Pangalan ninyo ang nakataya.
Iba iyon.”
Doon unang tumingin sa akin si Mikaela nang walang yabang, walang panunukso, walang maskara.
“Hindi ako hihingi ng tawad para mapatawad agad,” sabi niya.
“Hindi ko deserve iyon.
Pero magsasabi ako ng totoo.
Iyon lang ang kaya kong simulan.”
Tumango ako.
Hindi iyon pagkakaibigan.
Hindi iyon kapatawaran.
Pero iyon ang unang tamang bagay na narinig ko mula sa kanya.
Biglang tumunog ang phone ko.
Lucas.
Hindi ko sinagot agad.
Tumingin muna ako sa mga taong nasa harap ko—ang lalaking minsang inakala kong mundo ko, ang nanay niyang gustong ibalik ako sa kahon ng hiya, at ang babaeng minsang naging simbolo ng pagkatalo ko pero ngayon ay hawak din ang sariling sugat.
Pagkatapos, sinagot ko ang tawag at nilagay sa speaker.
“Dani?” boses ni Lucas.
May ingay ng airport sa likod.
“Landed na ako.
Papunta na ako sa condo mo, pero sinabi ni Lara na baka kailangan mo muna ng space.
Anong gusto mong gawin ko?”
Hindi niya sinabing susugod siya.
Hindi niya sinabing siya ang bahala.
Tinanong niya ako kung ano ang gusto ko.
Doon ako halos maiyak.
“Pumunta ka,” sabi ko.
“Pero hindi para iligtas ako.
Tapos na iyon.
Gusto ko lang makita ka pagkatapos kong isara ang pintong ito.”
Tahimik siya sandali.
“Tama,” sagot niya.
“Nandiyan ako.”
Ibinaba ko ang tawag.
Tumingin ako kay Simon sa huling pagkakataon.
“Umalis na kayo.”
“Dani…”
“Kapag hindi kayo umalis, tatawag ako ng security.
At bukas, ipapadala ko sa compliance officer ang buong statement ko, kasama ang anumang mangyayari rito ngayong gabi.”
Tumayo siya nang mabagal.
Parang gusto pa niyang magsalita, pero alam niyang bawat salita ay lalo lang magpapalubog sa kanya.
Si Mrs. Chua ang unang tumalikod.
Nanginginig sa galit, pero wala nang magawa.
Sumunod si Simon.
Bago siya pumasok sa elevator, lumingon siya sa akin.
Dati, baka ang tinging iyon ay sapat para habulin ko siya.
Ngayon, isinara ko ang pinto.
Hindi ko siya sinigawan.
Hindi ko siya minura.
Hindi ko na kailangang patunayan sa kanya na nasaktan ako.
Pagkasara ng pinto, doon lang ako napaupo sa sahig.
Lumapit si Lara at niyakap ako.
Si Mikaela ay nanatili sa may pintuan, hindi lumalapit, hindi nanghihingi ng puwesto sa sakit ko.
“Salamat,” sabi ko sa kanya, mahina.
Umiling siya.
“Huwag mo akong pasalamatan.
Dapat noon ko pa ginawa.”
“Pero ginawa mo ngayon.”
Tumango siya, at sa unang pagkakataon, nakita kong totoo ang luha niya.
Pagkalipas ng dalawang araw, nagsimula ang pormal na imbestigasyon sa kumpanya.
Na-suspend ang dating HR manager na tumulong sa irregular transfer ko.
Na-freeze ang application ng Chua Group sa Europe expansion habang iniimbestigahan ang conflict of interest.
Hindi iyon mabilis na hustisya, pero sapat na para malaman ni Simon na may hangganan ang bawat panlilinlang.
Nalaman ko rin mula kay Mikaela na nagsimula na siyang mag-file ng annulment at financial audit laban kay Simon.
Hindi ko na tinanong ang detalye.
Hindi ko na kailangan pang bantayan ang pagbagsak niya araw-araw para masabing nakabangon ako.
Ang mahalaga, hindi na ako tahimik.
Isang linggo pagkatapos noon, dumating ang araw ng kasal namin ni Lucas.
Hindi perpekto ang puso ko nang araw na iyon.
May sugat pa rin.
May takot pa rin.
May parte sa akin na natutong magduda dahil sa mga taong nanloko sa akin.
Pero nang makita ko si Lucas sa dulo ng maliit na garden venue sa Tagaytay, nakatayo nang tahimik, walang pagmamadali, walang pagmamayabang, naramdaman kong hindi pala kailangang kalimutan ang sakit para magsimula muli.
Lumapit siya sa akin at hindi agad hinawakan ang kamay ko.
Tinanong niya muna, “Okay ka?”
Ngumiti ako.
“Oo,” sabi ko.
“Hindi dahil madali.
Kundi dahil pinili ko ito.”
Doon niya hinawakan ang kamay ko.
Sa harap ng iilang taong tunay na mahalaga sa amin, nangako kami hindi ng perpektong buhay, kundi ng tapat na buhay.
Nangako kami na hindi namin gagawing kulungan ang pagmamahal.
Nangako kami na kapag may bigat, sasabihin.
Kapag may takot, haharapin.
Kapag may sugat, hindi tatakpan ng kasinungalingan.
Pagkatapos ng seremonya, lumapit si Lara dala ang bouquet.
“O, Director Reyes-Dizon,” biro niya, “ready ka na ba sa bagong buhay?”
Tiningnan ko ang puting invitation card na minsan kong pinagpilian nang matagal.
Wala itong pink na alaala.
Wala itong bahid ng lumang kasinungalingan.
Simple lang, malinis, at sa unang pagkakataon, akin ang bawat desisyon doon.
Tumingin ako sa langit, huminga nang malalim, at ngumiti.
Hindi nabalik sa akin ang limang taon, pero nabawi ko ang sarili ko—at sa bagong umagang iyon, sapat na iyon para magsimula muli nang mas buo kaysa dati.
